Đánh giá, bình luận chung

Năm 1972, quân đội NDVN mở những chiến dịch lớn tuy không đạt mục tiêu như ý trên chiến trường nhưng đã làm quân đội VNCH và Mỹ đối phó căng thẳng và nó cho thấy sự trổi dậy mạnh mẽ của đối phương.
Năm 1973, VNCH tập trung chiến lấn chiếm lãnh thổ và dân cư trên toàn Miền Nam.
Sự kiện Hoàng Sa 1974 diễn ra trong bối cảnh Mỹ rút quân khỏ Việt Nam, Hạm đội 7 thu dần đội hình, không còn kiểm soát chặt Biển Đông như trước. Quốc hội Mỹ cắt giảm viện trợ cho chế độ VNCH, quân đội VNCH xuống tinh thần, trong khi đó quân đội NDVN ngày càng lớn mạnh, vây ép đối phương trên nhiều hướng. ưu thế trên chiến trường đã nghiêng dần sang phía Quân Đội Nhân Dân Việt Nam. Từ năm 1974, Bộ Chính trị Đảng CSVN hạ quyết tâm giải phóng Miền Nam, cho thấy sự sụp đổ của chế độ VNCH chỉ còn là vấn đề thời gian.
Tuy VNCH có quan tâm phần nào đến chủ quyền ở quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa nhưng việc giữ chân đứng trong đất liền mới là vấn đề sống chết của chế độ. Trung Quốc đã nắm lấy cơ hội Mỹ rút, VNCH đang lâm nguy và VNDCCH đang đồn sức hạ đối phương để thôn tính cụm đảo Lưới Liềm, chiếm trọn quần đảo Hoàng Sa.
Nói về tương quan lực lượng, VHCH có phần trội hiện đại hơn TQ về phương tiện hải - không quân , ngược lại TQ hơn VNCH về số lượng tàu chiến. Cả hai bên chưa từng hải chiến nhưng hải quân VNCH có kinh nghiệm trận mạc trong việc chặn ghe tàu trên biển từ Bắc xâm nhập tiếp tế vào Nam và tác chiến hổ trợ quân bộ trên các sông ngòi, của biển, Hải quân TQ chỉ diến tập, chưa từng đánh nhau với đối thủ nào. Tinh thần quân sĩ hai bên có thể là ngang ngửa nhau, VNCH tự tin ở kinh nghiệm và phương tiện, mơ hồ về lực lượng tiếp viện. TQ có tâm lý bành trướng, tự tin là quân cường quốc và phía sau sẽ có quân hổ trợ.

Âm mưu và kế hoạch thôn tính Hoàng Sa của TQ?

Vấn đề đặt ra là âm mưu thôn tính trọn quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam có từ khi nào?
Âm mưu và lên kế hoạch thực sự từ khi nào, Mỹ, VNCH, VNDCCH biết đến đâu?


Qua những gì được tiết lộ từ phía TQ tuy còn hạn chế nhưng cũng cho ta hình dung:


Hồ sơ ngoại giao Mỹ về Hải chiến Hoàng Sa - Kỳ 3: Toan tính của Trung Quốc
08/01/2014 18:40

(TNO) Những toan tính chiến lược của Trung Quốc trong việc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa đã được ủ mưu từ lâu, theo nhận định từ hồ sơ ngoại giao được giải mật của Mỹ.

Chuyên đề: 40 năm hải chiến Hoàng Sa

Trung Quốc đã ủ mưu đánh chiếm cụm Lưỡi Liềm tại Hoàng Sa từ lâu

Ảnh bản đồ địa lý

Thiếu úy Phan Công Minh pháo 40 ly HQ-5 tường thuật

Hải chiến Hoàng-Sa , HQ 5 Trần bình Trọng.

HQ/Thiếu úy Phan-Công-Minh HQ5

Tôi là HQ/Thiếu úy Phan-Công-Minh, khóa 24/SQHQ/Nha-Trang. Sau khi tốt nghiệp, tôi đã chọn đơn vị HQ5 Trần-Bình-Trọng. Trong nhiệm sở tác chiến toàn diện trên chiến hạm HQ5, tôi giử vị trí là trưởng khẩu 40 ly đơn sổ hiệu 43 bên tả hạm, Thượng sỉ Tài là phó khẩu. Sau trận hải chiến Hoàng sa, tôi được chuyển sang làm trưởng khẩu 127 ly thay thế cố Đại úy Đồng (sĩ quan Đà lạt) đã tữ trận trong trận chiến Hoàng-Sa .
Do hoàn cảnh khách quan, tôi chỉ mới nhận được một số tin tức về trận hải chiến Hoàng sa năm 1974. Trong đó theo tôi có nhiều thông tin tương đối chính xác, củng có nhiều thông tin chủ quan, hay nói đúng ra là có vẻ như là cố ý xuyên tạc sự thật .
Theo tôi cuộc chiến đã xảy ra rất lâu hơn 35 năm rồi, thật sự thì sau cuộc chiến, chưa có một tổng kết chính xác ngay từ đầu .Tôi cũng không hiểu vì sao?
Trong cuộc chiến, mổi người, mổi chiến hạm chiến đấu trong hoàn cảnh khác nhau . Tập hợp những tin khác nhau đó lại, hy vọng sẻ có một hình ảnh, một bức tranh tổng thể về cuộc hải chiến năm xưa, một cuộc chiến gây nhiều tranh cải .Tôi củng mong các chiến hữu HQ vì danh dự chung, mọi người nên trung thực trong bài viết của mình. Theo tôi ai củng có quyền nêu lên nhận định của riêng mình, sau đó chúng ta nên bình tỉnh đoàn kết nhau lại, đúc kết lại để có thể thống nhất một cách đầy đủ (dù không trọn vẹn).

 *  *  *

Đề cương HCHS (II)

Lời nói đầu

I. Đặc điểm, địa lý và tầm quan trọng của quần đảo
- Tổng quan
- Đặc điểm, địa lý
(tập trung chủ yếu nơi xảy ra trận đánh)
- Tầm quan trọng

II. Việt Nam xác lập chủ quyền và lịch sử tranh chấp
(những nốc thời gian quan trọng)
- Chủ quyền Việt Nam thời Nhà Nguyễn
- Chủ quyền Việt Nam thời Pháp thuộc
- Chủ quyền Việt Nam thời VNCH trực tiếp quản lý
- Lập trường và yêu sách của Trung Quốc

III. Cục diện quốc tế và bối cảnh liên quan
- Cục diện chung
- Mỹ
- Nga
- Trung Quốc
- VNDCCH
- VNCH

III. Diễn biến trận hải chiến
- Ý đồ và động thái quân sự
- Tương quan lực lượng 
- Diễn biến trước hải chiến
- Diễn biến trong hải chiến
- Diễn biến sau hải chiến

IV. Tổn thất đôi bên và đánh giá
- Theo tài liệu Quân đội Việt Nam Cộng Hòa
- Theo tài liệu Quân đội PLA Trung Quốc

V. Nhận định, đánh giá thông tin 
- Thông tin mâu thuẩn về kết quả trận chiến giữa VNCH và PLA
- Góc nhìn và nhận thức khác nhau giữa các chỉ huy cùng binh lính VNCH
- Vấn đề tồn tại và còn chưa rõ

Đề cương HCHS (I)

I – Thực trạng, mục tiêu, phương pháp

-         Thực trạng: hơn 50 năm sau Hải Chiến Hoàng Sa trong ngoài nước có nhiều thông tin bài viết về cuộc hải chiến này. Ở trong nước chủ yếu là các bài báo, ở hải ngoại thông tin nhiều hơn có những công trình biên soạn công phu. Tuy nhiên các tài liệu này còn quan phương theo góc nhìn cá nhân hoặc từng nhóm nghiên cứu, có những nội dung mâu thuẩn nhau về tình tiết của trận chiến, về quan điểm đánh giá quan hệ nhân quả của trận chiến…. Người đọc nhất là thế hệ trẻ thiếu cái nhìn tổng thể có hệ thống, đa chiều về trận chiến này

-         Mục tiêu: mong muốn của người biên soạn là góp phần hệ thống những thông tin, giúp người đọc có cái nhìn vừa cụ thể, vừa bao quát về cuộc chiến này ở quan hệ của hai bên tranh chấp và cả bối cảnh quốc tế. Những diễn biến trước, trong và sau trận chiến cùng những hệ lụy của nó.

Điều rõ ràng nhất của cuộc chiến là tinh thần quả cảm hy sinh, xã thân bảo vệ chủ quyền đất nước của những người Việt Nam trước sự xâm lược của ngoại bang, cần khắc họa, tôn vinh những tử sĩ đã dũng cảm hy sinh anh dũng như : Lê Văn Tây, Ngụy Văn Thà, Nguyễn Thành Trí, Lê Văn Đơn….

-         Phương pháp: Tập hợp, biên khảo đối chiếu từ các nguồn tư liệu hiện có thành bức tranh tổng thể và cụ thể, đồng thơi phân tích, so sánh góp phần lý giải những mâu thuẩn trong các nguồn tư liệu về diễn biến trận chiến cũng như quan điểm đánh giá.

II -   Đề cương

Lời nói đầu của người biên soạn

Phần 1: Khái quát về đặc điểm, vị trí địa lý quần đảo Hoàng Sa

Phần 2: Việt Nam xác lập chủ quyền và khai thác sử dụng quần đảo Hoàng Sa liên tục từ lâu đời:

-         Thời phong kiến: nhà Nguyễn xác lập chủ quyền, tổ chức quản lý, khai thác tài nguyên, các quan hệ đối ngoại có liên quan đến Hoàng Sa.

-         Thời Pháp thuộc: các động thái của chính quyền Pháp đối với Hoàng Sa, các quan hệ giao thương quốc tế có liên quan đến Hoàng Sa

-         Thời chính phủ Quốc Gia Việt Nam và Việt Nam Cộng Hòa: Việc tiếp nhận chuyển giao quyền quản lý. Hội nghị Sanfrancisco. Thiết lập tổ chức và thực thi bảo vệ chủ quyền, khai thác và sử dụng hòa bình.

Lời nói đầu

Ngày 19/1/1974 đã diễn ra một cuộc hải chiến giữa Việt Nam Cộng hoà (VNCH) và Trung Quốc, VNCH thua trận, rút lui, từ đó toàn bộ quần đảo Hoàng Sa rơi vào tay Trung Quốc. Sự việc đã lâu, trong bối cảnh quân đội VNCH bắt đầu suy yếu trước QĐNDVN, sau đó chính thể VNCH sụp đổ nên nguồn tư liệu chính thức của chế độ cũ không có, về phía Trung Quốc chưa giải mật cuộc chiến. Thực tế cuộc chiến diễn ra thế nào, những gì người Việt biết được là qua hồi ức của những người trong cuộc, sĩ quan hạ sĩ quan trên các tàu tham chiến của VNCH kể lại, một phần nào đó là từ phía những người tham chiến của Trung Quốc.

Tuy cùng một trận đánh nhưng góc nhìn có khác nhau là điều tất nhiên không thể tránh khỏi do do hạn chế nhất định trên từng hướng, ở từng cương vị, nhiệm vụ khác nhau, dẫn đến chủ quan trong đánh giá sự việc cho nên nhiều thông tin mẫu thuẫn, thậm chí đối lập lẫn nhau.
Không thể tránh né vấn đề thường xảy ra ở mọi cấp chỉ huy (không chỉ có ở quân đội VNCH) là thắng thì thổi phồng thành tích, thua bao biện sai lầm, tại thế này thế khác...
Gì thì gì, bao liệt sĩ bỏ mình, lãnh thổ di sản của cha ông để lại đã mất, đó là một thất bại chua cay của Việt Nam. Chuyên đề này tuy tập trung về mặt tác chiến nhưng không phải là khảo luận quân sự, người biên soạn không thể kiểm chứng đánh giá nguồn tin, thiếu kiến thức hải quân, nên trong năng lực có hạn chỉ mổ xẻ làm sáng tỏ khúc mắc với hy vọng cung cấp cho bạn đọc cái nhìn khái quát hơn và rõ thêm các vấn đề gây tranh luận.

Tư liệu thu thập theo ý tưởng những mảnh ghép, lấy từ nhiều nguồn trên mạng phát tán công khai nên khó thể xác định đâu là trang gốc, mong các tác giả sách, bài viết và chủ trang bỏ quá, chân thành cảm ơn. Nếu có những bình luận nhận xét không đúng sự thật, đụng chạm đến danh dự của ai đó người trong cuộc mong được lượng thứ, xin cho ý kiến dẫn chứng...
Mong những ai quan tâm đến sự kiện này đóng góp để tiếp cận gần hơn theo sự thật đã từng xảy ra.

Vì trận hải chiến xảy ra thời VNCH và nhân chứng kể là binh lính thời đó nên bình luận, nhận xét của người biên soạn tư liệu giữ nguyên cách gọi địa danh, từ ngữ quân sự thời đó để độc giả tiện theo dõi câu chuyện.